Phần lớn các vụ ngã xảy ra trên đường ra khu vệ sinh và vào ban đêm. Biết điều đó thì bạn biết phải chuẩn bị chỗ nào.
Ngã hay xảy ra lúc nào
- Trên đường ra khu vệ sinh
- Vào ban đêm
- Nhất là ở đêm đầu tiên tại một chỗ lạ
- Và khi vừa đứng dậy sau lúc nằm lâu
- Mục thứ tư là thời điểm ít ai để ý
Bốn hoàn cảnh này chiếm phần lớn. Chuẩn bị cho chúng là phòng được phần lớn rủi ro.
Vì sao dễ ngã hơn ở nhà
- Vì chỗ lạ và bố trí khác
- Sàn thường trơn hơn sàn nhà
- Có dây dợ và vật cản quanh giường
- Và vì bạn đang yếu hơn bình thường
- Mục thứ tư là điều người ta hay quên
Người ta hay nghĩ mình vẫn đi lại được như ở nhà. Cơ thể đang khác và đó là chỗ chủ quan.
Cách phòng đơn giản nhất là gì
- Gọi người giúp thay vì tự đi khi thấy chưa vững
- Ngồi ở mép giường một lúc trước khi đứng dậy
- Đứng yên vài giây rồi mới bước
- Bật đèn lên, đừng đi trong tối
- Mục thứ hai và thứ ba là hai việc mất mười giây
Chóng mặt khi vừa đứng dậy là nguyên nhân rất hay gặp. Mười giây ngồi yên gỡ được nó.
Suýt ngã mà không sao thì có cần báo không
- Có
- Suýt ngã là tín hiệu cần được biết
- Nó giúp phòng lần sau
- Và nó có thể là dấu hiệu của điều gì đó
- Mục thứ tư là lý do quan trọng nhất
Danh sách ở cuối mỗi bài có mục này. Suýt ngã thuộc loại báo ngay, không chờ tới sáng.
Về chuyện dép có quai hậu và đế không trơn
- Dép lê dễ tuột là nguyên nhân rất hay gặp
- Chọn dép có quai giữ gót
- Đế phải bám, không trơn
- Đi chân đất trên sàn viện thì càng nguy hiểm
- Mục thứ nhất là chi tiết nhỏ mà quan trọng nhất
Site này có riêng một bài về túi đồ. Đôi dép đúng loại đứng đầu phần đồ dùng.
Về chuyện dọn lối đi quanh giường
- Không để túi đồ dưới sàn cạnh giường
- Dây sạc không vắt ngang lối đi
- Ghế để sát tường
- Lối đi thông thoáng là một phần của an toàn
- Mục thứ hai là vật cản hay gặp nhất
Dây sạc vắt ngang là vật cản kinh điển. Đi vòng dây hoặc dán nó sát tường.
Về chuyện gọi người giúp không phải là phiền
- Nút gọi có để dùng cho đúng việc này
- Một lần ngã tốn hơn nhiều so với một lần gọi
- Nhất là ở đêm đầu tiên
- Và sau khi nằm lâu chưa đi lại
- Mục thứ hai là phép tính rất rõ
Ngại gọi rồi tự đi là lý do phổ biến nhất của các vụ ngã. Gọi thì mất một phút của ai đó.
Về chuyện hỏi mình được đi lại tới đâu
- Hỏi bạn được tự đi hay cần có người
- Hỏi được đi tới đâu
- Phạm vi có thể đổi theo từng ngày
- Hỏi lại khi thấy mình khoẻ hơn hoặc yếu hơn
- Mục thứ ba là điều nên nhớ
Phạm vi hôm qua không chắc còn đúng hôm nay. Hỏi lại là cách chắc.
Về chuyện đứng dậy chậm sau khi nằm lâu
- Nằm lâu rồi đứng dậy nhanh thì dễ choáng
- Ngồi dậy trước, ngồi yên, rồi mới đứng
- Thấy choáng thì ngồi xuống ngay
- Đừng cố bước tiếp cho qua cơn
- Mục thứ tư là điều rất hay làm
Cố bước tiếp khi đang choáng là lúc ngã. Ngồi xuống ngay là phản xạ đúng.
Về chuyện người nhà cũng để ý giúp
- Người ở lại nhắc trước khi bạn định tự đi
- Đi cùng hoặc gọi người giúp
- Và dọn lối đi mỗi lần thấy vướng
- Ban đêm thì càng phải để ý
- Mục thứ ba là việc làm được ngay
Người ở lại là lớp phòng ngã hiệu quả nhất. Chỉ cần họ biết mình cần để ý gì.
Về chuyện ngã rồi thì vẫn phải báo dù thấy ổn
- Ngã rồi tự đứng dậy được cũng phải báo
- Có thứ chỉ lộ ra sau vài giờ
- Báo thì người ta biết mà theo dõi
- Giấu vì ngại là điều nguy hiểm nhất
- Mục thứ hai là lý do y khoa
Cảm giác ổn ngay sau khi ngã không bảo đảm điều gì. Báo rồi để người có chuyên môn đánh giá.
Bốn thứ luôn để trong tầm tay ở giường bệnh
- Nút gọi và điện thoại còn pin
- Sổ ghi và bút
- Kính, máy trợ thính, hoặc thứ bạn cần để nghe và nhìn rõ
- Bài này thêm: dép có quai hậu đặt ngay cạnh giường
Ba thứ đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.
Bạn là người duy nhất ở đó suốt cả đợt nằm
- Ca trực đổi, điều dưỡng đổi, người đi buồng cũng đổi
- Mỗi người chỉ thấy một khúc của đợt nằm
- Bạn và người nhà là phần liên tục duy nhất
- Vì vậy ghi lại là việc không ai làm thay được
- Mục thứ ba là lý do cả site này lặp lại
Hiểu chỗ này thì mọi lời khuyên trong site đều theo một mạch: giữ cho thông tin liền.
Gọi người trực ngay, đừng chờ tới sáng, nếu
- Khó thở, đau ngực, hoặc yếu một bên người
- Sốt cao lên hoặc lơ mơ khó đánh thức
- Chảy máu, chỗ tiêm truyền sưng đau, hoặc nôn không dứt
- Ngã hoặc suýt ngã, kể cả khi thấy không sao
- Hoặc bạn thấy khác hẳn so với vài giờ trước
Năm điều này lặp lại ở mọi bài, và ban đêm luôn có người trực để gọi.
Câu hỏi thường gặp
Ngã hay xảy ra lúc nào?
Trên đường ra khu vệ sinh và vào ban đêm, nhất là ở đêm đầu tiên tại một chỗ lạ.
Vì sao dễ ngã hơn ở nhà?
Vì chỗ lạ, sàn trơn, dây dợ quanh giường, và vì bạn đang yếu hơn bình thường.
Cách phòng đơn giản nhất là gì?
Gọi người giúp thay vì tự đi khi thấy chưa vững. Và ngồi ở mép giường một lúc trước khi đứng dậy.
Suýt ngã mà không sao thì có cần báo không?
Có. Suýt ngã là tín hiệu cần được biết, và nó giúp phòng lần sau.